Kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs en zijn leerplichtig. Ze moeten naar school tot ze een startkwalificatie (diploma HAVO, VWO, MBO 2 of hoger) hebben gehaald of tot ze 18 jaar zijn. Dit is geregeld in de leerplichtwet. Daarin staan rechten en plichten van ouders, kinderen en schooldirecteuren beschreven. De leerplichtambtenaar ziet toe op de naleving van de leerplichtwet.

Wat is leerplicht?

Leerplicht betekent dat kinderen verplicht zijn naar school te gaan. Ouders zijn verplicht hen in te schrijven op een school en moeten ervoor zorgen dat hun kind ook daadwerkelijk naar school gaat. Kinderen van 12 jaar en ouder hebben ook een eigen verantwoordelijkheid voor schoolbezoek.

De leerplicht begint op de eerste lesdag van de maand volgend op de maand waarin het kind 5 jaar is geworden. De volledige leerplicht duurt tot het einde van het schooljaar waarin de jongere 16 jaar is geworden. Daarna is de jongere kwalificatieplichtig tot de 18e verjaardag, of zoveel eerder als hij/zij een startkwalificatie heeft behaald.
Tot en met het schooljaar waarin hij/zij 16 jaar wordt moet een jongere dus volledig dagonderwijs volgen. Vanaf het daarop volgende schooljaar mag een jongere op een MBO ook een traject met een deel stage of werk volgen.

Spijbelen

Als een leerling zonder geldige reden afwezig is, meldt de school dit aan Leerplicht als ongeoorloofd verzuim. Jongeren die af en toe een uurtje spijbelen of veelvuldig te laat komen worden uitgenodigd voor het leerplichtspreekuur op school. Wanneer een jongere meer dan zestien uur in vier weken zonder geldige reden verzuimt, worden de jongere en diens ouders uitgenodigd voor een gesprek op kantoor bij de leerplichtambtenaar. Doel is altijd om de leerling weer terug naar school te krijgen. Daarbij kan de leerplichtambtenaar ook hulp en begeleiding bieden, eventueel door doorverwijzing naar een andere instantie.

Omdat spijbelen vaak een eerste signaal is dat er iets met een jongere aan de hand is, neemt de leerplichtambtenaar spijbelgedrag zeer serieus. Uit allerlei onderzoeken blijkt namelijk dat spijbelen vaak een voorbode is van schooluitval. En vaak is dat op termijn weer de oorzaak van werkloosheid.

Vakantieverlof en verlof wegens gewichtige omstandigheden

Vakantie buiten de schoolvakanties is vrijwel niet toegestaan. Dit is uitsluitend mogelijk wanneer het wegens de specifieke aard van het beroep van één van de ouders onmogelijk is om tijdens een reguliere schoolvakantie een gezinsvakantie van twee weken te hebben. Dan moet wel kunnen worden aangetoond dat verlof in de schoolvakantie voor het bedrijf leidt tot onoverkomelijke economische problemen. Dit extra vakantieverlof kan voor maximaal tien schooldagen per schooljaar worden aangevraagd bij de directeur van de school. Vakantieverlof mag nooit plaatsvinden in de eerste twee weken na de zomervakantie.

De leerplichtwet staat ook verlof toe op grond van 'gewichtige omstandigheden'. Bij verlof wegens gewichtige omstandigheden gaat het veelal om externe, buiten de wil van ouder en kind gelegen, omstandigheden. Te denken valt aan verhuizing, huwelijk of overlijden van bloed- of aanverwanten. Verlof wegens gewichtige omstandigheden mag door de schooldirecteur worden verleend tot een maximum van tien schooldagen per schooljaar. Wanneer een aanvraag wordt gedaan voor meer dan tien schooldagen dient deze te worden beoordeeld door de leerplichtambtenaar.

Meer informatie

In de folder vindt u meer informatie over leerplicht. Deze folder is een uitgave van de afdeling Jeugd, Onderwijs, Sport, waar leerplicht onder valt.
Lees de folder

Voor vragen kunt u bellen met het algemene telefoonnummer van de gemeente Haarlem: 14 023.