De Woningwet en de Monumentenwet schrijven voor dat vergunningaanvragen voorgelegd moeten worden aan een commissie van onafhankelijke deskundigen. Deze Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) is een onafhankelijke commissie die het college van burgemeester en wethouders adviseert over bouwaanvragen en monumentenaanvragen.

Bouwaanvragen worden door de commissie getoetst aan de welstandscriteria zoals genoemd in de door de gemeenteraad vastgestelde Welstandsnota.
Bij het beoordelen van monumentaanvragen ziet de commissie erop toe dat bij verbouwplannen geen monumentale waarden in het geding zijn.

Toetsing en beoordeling
Uit de welstandsnota blijkt dat plannen niet alleen op zichzelf worden beoordeeld maar vooral ook in samenhang met de omgeving of te verwachten stedenbouwkundige of architectonische ontwikkelingen. Dit met het oog op het behouden of versterken van het bijzondere karakter van een bepaalde buurt, het als beschermd stadsgezicht aangewezen historische stadscentrum maar soms ook met het oog op een grootschalige vernieuwing van een wijk of stadsdeel.

Vergaderschema grote bouw- en restauratieplannen
De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit vergadert om de veertien dagen in de oneven weken op dinsdag in één van de vergaderzalen op het stadhuis aan de Grote Markt. In deze vergaderingen worden middelgrote en grote bouw- en restauratieplannen behandeld. De vergaderingen van de commissie zijn openbaar.

De indiener van het bouwplan of zijn architect kan verzoeken het plan ter vergadering toe te lichten. Direct na de planbeoordeling brengt de commissie ter vergadering advies uit aan het college van burgemeester en wethouder. Van de vergaderingen wordt bovendien een verslag gemaakt dat in de volgende vergadering wordt vastgesteld. Ook deze verslagen zijn openbaar.

De agenda van de te behandelen plannen ligt vanaf dinsdagmorgen voorafgaand aan de vergadering ter inzage bij de balie van het stadhuis, Grote Markt 2 te Haarlem.