Wat is participatie?
Participatie is vroegtijdige samenwerking van belanghebbenden bij het maken van plannen of uitwerken van ideeën of initiatieven (beleidsvoorbereidingsfase). Iedereen kan het initiatief tot participatie nemen. In de praktijk zal participatie op initiatief van het gemeentebestuur plaatsvinden.
Of participatie wordt uitgevoerd beslissen Burgemeester en wethouders. Hoe dat gebeurt komt in een participatieplan te staan. Participatie vindt plaats in een kleine maar deskundige groep. Op gezette tijden kunnen participanten terugmelding doen naar de achterban. Afronding van participatie kan leiden tot een beleidsvoornemen dat door Bugemeester en wethouders moet worden vastgesteld. Op dat beleidsvoornemen is vervolgens inspraak van toepassing
Wat is inspraak?
Hieronder wordt verstaan: het betrekken van belanghebbenden bij een beleidsvoornemen van een bestuursorgaan (doorgaans college van burgemeester en wethouders of de gemeenteraad). Het bieden van inspraak is wettelijk verplicht. Inspraak kan op veel manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld op een hoorzitting, schriftelijk of in een vergadering van een raadscommissie. Als gelegenheid tot inspraak wordt geboden dan moet dat goed gebeuren. Belangrijke punten zijn o.a. : tijdig aankondigen waar en wanneer een inspraakbijeenkomst plaatsvindt, het geven van een reactie op de insprekers, waarbij wordt aangegeven wat er met de inspraakreacties wordt gedaan.
Nadat de inspraakreacties zijn verwerkt neemt het college of de gemeenteraad een definitief besluit over het beleidsvoornemen.
Wat te doen als de participatie en inspraakprocedure niet goed is verlopen?
Als met de participatie of inspraak iets niet goed is gegaan bestaat de mogelijkheid bezwaar aan te tekenen bij het college van burgemeester en wethouders. Het bezwaar kan alleen gaan over de procedurele gang van zaken! Het college legt het bezwaar of de klacht om advies voor aan de klachtencommissie inspraak. Als alle partijen (bezwaarde, ambtenaren of bestuurders) zijn gehoord, geeft de commissie advies aan het college van burgemeester en wethouders hoe om te gaan met het bezwaar of de klacht. Aan de hand van dat advies neemt het college een besluit over de klacht. De klachtencommissie adviseert het college dus alleen over klachten die gaan over de toepassing van inspraak. Omdat deze klachten ook hun oorsprong kunnen vinden in de aan inspraak voorafgaande participatiefase worden ook participatie-elementen bij het uiteindelijke advies betrokken.
De commissie bestaat uit vijf personen. Drie daarvan zijn burgerleden, de twee overige zijn lid van de Haarlemse gemeenteraad. Een ambtelijk secretaris en adviseur staan de commissie bij.